شرکت فنی مهندسی بهدام کشت

1- در روش اول می توان تمام بزهای نر و ماده مورد نیاز گله را از نژاد خالص سانن یا آلپاین و از مراکز توزیع و فروش این نژادها در داخل یا خارج از کشور تهیه کرد.

2- روش دوم برای ایجاد یک گله بز شیری آن است که یک یا چند راس بز نر خالص از نژاد سانن یا آلپاین را از مراکز معتبر خریداری و سپس از آنها برای آمیخته گری با بزهای بومی یک منطقه برای چند نسل استفاده نمود.

3- روش سوم استفاده از تلقیح مصنوعی به جای خرید بز نر است.( که این روش با توجه به هزینه بالا و عملکرد پایین ، بیشتر در مراکز تحقیقاتی و اصلاح نژادی استفاده میشود)

روش اول: ایجاد گله بز شیری از طریق خرید بزهای خالص:

در این روش بزهای نر و ماده برای ایجاد گله فقط از یک نژاد خالص بز (سانن یا آلپاین) خریداری می شوند.

دامدارانی که این روش را انتخاب می کنند گله اولیه را باید همیشه بصورت یک دست نگهداری نموده و از ورود بزهای نر یا ماده سایر نژادها به گله جلوگیری کنند. در پرورش گله خالص بز سانن و آلپاین، مواردی همچون برنامه ریزی علمی و اجرای مدیریت دقیق، تأمین جایگاه مناسب، تهیه شناسنامه برای دام‌ها، یادداشت برداری و ثبت رکوردهای بدست آمده و استفاده از رکوردها در انتخاب دقیق بزغاله های نر و ماده و بزهای مولد، رعایت جفتگیری کنترل شده بزها و استفاده از تغذیه مناسب باید مد نظر دامداران قرار گیرد.

مزایای این روش:

1- مزیت اول آنکه در این روش از همان ابتدا بزهای نر و ماده تولید شده خالص بوده و تمام خصوصیات و صفات مطلوب شیرواری را دارا هستند و تولید شیر گله در سطح ظرفیت نژادی بزهای سانن یا آلپاین خواهد بود.

2- در این روش بزهای نر مازاد تولید شده در گله، بعنوان بز مولد، از همان سال اول بعنوان نر خالص قابل فروش خواهد بود. با توجه به ارزش اقتصادی بالای دام‌های خالص، این موضوع باعث بازگشت سریع سرمایه گذاری اولیه به دامدار می شود.

3- همچنین در روش پرورش گله خالص، زمان رسیدن به حداکثر ظرفیت نژادی بزها نسبت به روش آمیخته گری بسیار کوتاه تر است.

معایب این روش:

1- از نکات قابل توجه در روش پرورش خالص آنست که خرید بزهای نر و ماده خالص از نژاد سانن یا آلپاین نیاز به سرمایه گذاری اولیۀ فراوانی دارد (قیمت هر بز نر و هر بز ماده هر کدام حدود 2-3/5 میلیون تومان است. در هنگام خرید به بهترین ترکیب گله یعنی 30 بز ماده و یک نر توجه کنید).

2- همچنین با توجه به خصوصیات نژادی بزهای سانن و آلپاین، اتخاذ این روش پرورش نیازمند تامین جایگاه مناسب و مراقبت های بیشتری است که همه این موارد، هزینه‌ها و سرمایه گذاری اولیه مورد نیاز را افزایش می‌دهد.

3- پرورش خالص بزها احتمال بروز برخی نارسایی‌های ناشی از افزایش هم‌خونی در گله را افزایش می‌دهد که برای حل آن بهتر است دامداران هر دوسال با خرید بز نر جدید از گله‌های سانن یا آلپاین، از افزایش هم‌خونی در گله جلوگیری کنند.

روش دوم: ایجاد گله بز شیری از طریق آمیخته‌گری: ( جهت دامداری های روستایی بهترین روش بوده)

از این روش در بیشتر کشورهای جهان استفاده می‌شود. در این روش بزهای مادۀ مورد استفاده، همان بزهای بومی منطقۀ پرورش هستند، اما بزهای نر از بین بزهای خالص نژاد سانن یا آلپاین انتخاب می‌شوند. دامدارانی که سرمایه اولیه چندانی برای خرید یک گله خالص بطور یک جا ندارند، برای تشکیل گلۀ بز شیری ناگزیر به استفاده از این روش هستند.

مراحل لازم برای ایجاد گله بز شیری در روش آمیخته گری به قرار ذیل است:

1- در مرحله اول یک یا چند بز نر خالص از نژاد سانن یا آلپاین (به تشخیص و سلیقۀ دامدار) از گله‌های شناخته شده و مطمئن خریداری و به گلۀ مورد نظر منتقل می‌شود.

2- بزهای ماده مورد استفاده شامل همان بزهای بومی منطقه مورد نظر خواهند بود که غالبا ظرفیت تولید شیر کم یا متوسطی دارند، اما باید سالم و بارور باشند.

3- پس از انتقال بزهای نر به گلۀ بومی، تمام بزهای نر بومی از گله خارج شده و فقط به بزهای نر سانن یا آلپاین اجازه جفت‌گیری با بزهای ماده داده می‌شود.

4- بر این اساس اولین بزغاله های متولد شده از این روش، 50% ژن‌های نژاد سانن یا آلپاین و 50% ژن‌های بزهای بومی را خواهند داشت و در اصطلاح به آنها {بزغاله‌های دورگ 50%} می‌گویند.

5- در این روش برای سرعت بخشیدن به فرآیند اصلاح نژاد گلۀ بزهای سانن یا آلپاین، باید بزغاله‌های نر متولد شده به هر ترتیب از گله حذف شده و فقط بزغاله‌های ماده بعنوان جایگزین در گله نگهداری شوند.

6- پس از رسیدن به سن بلوغ جنسی (6 ماهگی)، بزغاله‌های ماده دورگ مجددا با بزهای نر خالص نژاد سانن یا آلپاین آمیزش می‌یابند. در این صورت در نسل دوم بزغاله‌هایی از آنها متولد می‌شوند که دارای 75% ژن‌های سانن یا آلپاین و 25% ژن‌های بزهای بومی دارا هستند.

7- به همین ترتیب و با تکرار این فرآیند رفته رفته گلۀ بومی، بعد از چند سال تبدیل به گلۀ خالص سانن یا آلپاین شده و همۀ بزهای نر و ماده موجود در گله، خالص خواهند شد.
طبیعتاٌ با افزایش درصد خلوص نژادی بزها در سال‌های متوالی، ظرفیت ژنتیکی تولید شیر بزهای ماده نیز افزایش یافته و انتظار آن است که با پایان فرآیند خالص سازی بزها، تولید شیر آنها به حداکثر ظرفیت نژاد سانن یا آلپاین برسد.

نتایج مطالعات متعدد نشان داده است که استفاده از روش اخیر (استفاده از پایه مادری بومی و دو رگ گیری با بز نر خالص) برای ایجاد گلۀ بز شیری می‌تواند مزایایی در بر داشته باشد، از جمله: ایجاد عادت پذیری بالا، افزایش قناعت و قدرت تعادل و توانایی راهپیمایی در کوچ‌های طولانی، کاهش هزینه‌های اولیه و کمک به توسعۀ تدریجی دامداریی‌ها بسمت افزایش سطح مکانیزاسیون را در پی خواهد داشت.

شرکت بهدام کشت از ابتدای فعالیت خود روی دام سبک ، اهم کارهای خود را روی این گزینه متمرکز کرد و نتایج خوبی در اکثر مناطق کشور و انواع نژاد های بز کشور پیدا نموده..

با توجه به پتانسیل بالای بز کشور از لحاظ کمیت که حدود 25 میلیون راس می باشد  اگر  جهاد کشاورزی و شرکت های  خصوصی بتوانند 1/5 این تعداد را با استفاده از بزهای نر مقاوم و نژادپرتولید  اصلاح نموده و تا نسل دوم برسانند نیاز نیست کامل خالص سازی شود  و با این روش با حداقل هزینه و کمترین کار تولیدات دامی این 1/5 بزهای کشور به اندازه مابقی 4/5 دیگر بزهای کشور ظرف مدت 1-2 سال می شود  ....

نژاد های بز بومی که با نژاد سانن و آلپاین  نتیجه آمیخته گری خوبی داشته طی مدت 8 سال  تحقیقات شرکت بهدام 1- بز سقزی (کردی) 2- بز بومی خراسان (منطقه مشهد و درگز) 3- بز خج کرمان 4- بز نجدی خوزستان 5- بز ترکی شیراز 

روش سوم: استفاده از تلقیح مصنوعی به جای خرید بز نر:

نکته قابل توجه آن است که بجای خرید بز نر خالص نژاد سانن و آلپاین، می‌توان از تلقیح مصنوعی بزهای بومی با اسپرم بزهای خالص نیز استفاده کرد. استفاده از تلقیح مصنوعی هزینه‌های نگهداری و خرید بز نر خالص را کاهش می‌دهد، در عوض به دلیل مشکلات موجود بر سر راه تلقیح مصنوعی، این روش از راندمان باروری کمتری نسبت به آمیزش طبیعی برخوردار است.

شاید بهترین پیشنهاد استفاده توام از حداقل یک بز نر خالص به همراه استفاده از تلقیح مصنوعی در گله‌های بزرگ باشد. در گله های کوچک (تا 50 راس) خرید یک بز نر خالص پاسخگوی نیاز گله خواهد بود و استفاده از تلقیح مصنوعی چندان ضرورتی ندارد.

برای شروع کسب و کار پرورش بز، حداقل یک گلۀ 50 رأسی نیاز است تا توجیه اقتصادی داشته باشد. برای همین، با در نظر گرفتن تمام جزییات، سرمایه‌گذار به فضایی دست‌کم 200متری احتیاج دارد. زیرا هر رأس بز، حدود 4-3 متر مساحت اعم از مسقف و غیرمسقف نیاز دارد. از طرفی باید به فکر اسکان کارگران، دفتر مدیریت، راهرو بین بهاربندها و غیره هم بود.

همچنین به دلیل اینکه هر بز روزانه متوسط حداقل 3-2 لیتر شیر خواهد داشت، بنابراین باید به فکر تهیه یک شیر دوش صنعتی حداقل متحرک هم بود. این شیردوش‌ها معمولا یک واحدی و دوواحدی سیار بین 1400.000 تومان تا 2میلیون می باشد ..

مجوز:

مانند هر کسب‌ و کار دیگری، گرفتن مجوزهای لازم از ملزومات اولیه است. سیاست‌های وزارت جهاد کشاورزی طبق نیازها و امکاناتی که در مناطق مختلف کشور وجود دارد، به سازمان‌های متولی و زیرمجموعه ابلاغ می‌شود.

سازمان‌هایی که سرمایه‌گذاران این حوزه باید با آنها در تعامل باشند، نظام مهندسی کشاورزی و نظام دامپزشکی است.

یکی از مجوزهای که می توان به راحتی گرفت در مناطق روستایی مجوز دامداری های کوچک روستایی بوده که تا ظرفیت کمتر از 100 راس می توان از این مجوز گرفت و در صورت  مجوز صنعتی باید حریم روستا و سایر دامداری ها را رعایت و از طریق جهاد کشاورزی شهرستان و سازمان نظام مهندسی اقدام نمود

خوراک:

با توجه به اینکه حداقل 70 درصد هزینۀ یک دامداری را بخش خوراک آن در بر میگیرد، پس نیاز داریم که برایشان خوراک مقوی اما ارزان قیمت تهیه کنیم و البته گاهی هم به راه رفتن و چریدن مشغولشان کنیم.

قیمت هر کیلوگرم شیر بز  حدودا 3500-2500 تومان در هر کیلو/لیتر است. در مقایسه با قیمت خرید شیر گاو که بصورت حداکثر 1500 تومان است، سودآوری بسیار بهتری خواهد داشت. قیمت هر کیلو ماست بز هم حدود 5000 تومان است. ( البته نباید پرورش بز سانن را با گاوداری مقایسه نمود بلکه هرکدام جای خود را داشته )

برخی کارخانجات تولید‌ کنندۀ شیر خشک کودک در هلند، فرانسه و آمریکا به دلیل خواص سرشار شیر بز، شیر خشک کودک را فقط از این ماده تولید می‌کنند. در کشور فرانسه 200 نوع پنیر از شیر بز تولید می‌شود.

در کشور عزیز ایران نیز اکثر تولید کنندگان این شیر خود بازاریابی نموده و مشتر یان خود را دارند و موفق نیز بوده اند حتی با ظرفیت کم 20 لیتر و تولیداتی نظیر دوغ بز ،ماست بز ، شیر ، بستنی شیر بز و ... 

واکسیناسیون:
بزهای سانن بیماری خیلی خاصی ندارند و نسبتا مقاوم بوده ولی  باید طبق برنامه دامپزشکی هر منطقه واکسینه شوند که پیشگیری بهتر از درمان بوده....هزینه های واکسیناسیون حدود 3-5 هزار تومان به ازای هر بز که برای یک سال کافی‌ است.

یکی از واکسن ای ضروری در بز سانن  واکسیناسیون آنتروتوکسمی (علفی،سرخ روده و ..) بوده که  در زمان تعییر فصل و تغییر جیره ضروری بوده.

شرایط آب و هوایی مناسب برای پرورش گلۀ بزهای شیری اصلاح شده:

1- رطوبت حداقل 25 درصد و حداکثر 75 درصد برای پرورش بز مطلوب است. در رطوبت‌های بالاتر هم توان تولید وجود دارد اما کاهش خواهد یافت.

2- دمای مناسب برای پرورش بز معمولا بین 12 تا 21 درجۀ سانتیگراد است. مقدار تولید شیر و سلامت عمومی بزها در دمای بین 17- تا 27 درجه تحت تأثیر قرار نمیگیرد ولی دمای بیش از 27 درجه یا کمتر از 15درجه باعث کاهش مصرف خوراک و کاهش تولید شیر آنها می‌شود.

البته چون بیشترپرورش این دام در جایگاه صورت می گیرد لذا تاثیرات آب و هوایی چندان تا ثیر گذار نبوده و طبق بازدیدهای کارشناسان شرکت در اکثر نقاط کشور از خراسان گرفته تا بوشهر و کرمان و یزد و آذربایجان و خوزستان  در حال پرورش بوده اند و موفق نیز می باشند البته یکی از ویژگی های این دام سازگاری بالای آن بوده به محض سرمای منطقه بدن دارای موی بلند و رویش کرک ریز در بدن شده و در مناطق گرم موهای بدن بز کوتاه و سازگار می شود  البته در فصول سال جهت تولید و تکثیر نتاج باید اصول مدیریتی را در جایگاه نظیر جایگاه گرم در فصل زایش با توجه به حساسیت بالا بزغاله ها به سرما رعایت نمود و در تابستان ایجاد سایبان و پنکه سقفی در مناطق گرم خیلی تاثیر گذار بوده..

تلفن: 09155238116

تلگرام 09028102116